- Szczegóły
-
Opublikowano: 30 grudzień 2008

Bolow sylwestrowych, to ta kiejsik na wsi nie bywało, najwyzyj zabawa co jom robili strazocy. Na tej zabawie, to
zaś cynsto sie bijali Ciyncinianie z Wieprzanami
Kolejna, trzecia już część opowieści dotyczących tradycji świąteczno-noworocznych cięcinian. Zapraszamy
Downij wiycie, to niy godali nowy rok, ba nowe lato. Dejmy na to, ze za tydziyj po świyntak bydzie jus nowe lato, a tego roku co mijo, to było
latoś. No ji nima sie co śmioć, bo przeca nie godo sie
kiela mos rokow, ba kiela mos lot,
abo jak kto woli ile masz lat. Zawse łuwazowali ze tyn cas świont, to pokazuje jaki bydzie przysły rok. Tymu tez jes tak duzo przysłow na Godni Świynta. Już łod św. Łucyje do wilie kozdy dziyj pokazowoł jako bydzie pogoda w kozdym miesioncu tego roku co przyjdzie. Godali tez ze łod św. Łucyje to pokazuje jako bydzie pogoda w piyrsej połowie miesionca, a łod Bozego Narodzenio do Trzek Kroli w drugij połowie miesionca. Nale ło przysłowiak, to moze kiedy jindzij.
Po św. Sceponie, to jus nie chodzili kolyndnicy śpiywajoncy poza łokna, ba ze sopkom abo gwiozdom. Sopki ji gwiozdy, to ta kolyndnicy robili se sami. Casym sopka ji figorki były wyciynte z papioru, a były tez nieporadnie wystrugane, nale były tez tak
piyknie wyrzeźbione, ze dzisioj to by pedzieli ło tym co rzeźbił ze to jes artysta ludowy. Hej było ta kiejsik
walnie tyk artystow ludowyk ji to z biydy, bo ta karetek, ptoskow, sopek nie strugoł bogaty, ba biydny coby tym zarobić na jaki chlyb. A cym wieś była biydnijso, to miała wiyncyj tyk artystow. Tak to jus było. Gwiozdy zaś były zrobione z drewnianyk lajstek ji łobklejone bibułom abo jinnym kolorowym papiorym. Gwiozda musiała byś tak zrobiono zeby sie łobracała. Na końcak ramion były kućki z bibuły a w nik dzwonecki zeby dzwoniły przy łobracaniu. W środku gwiozdy musiała byś mało sopka, ktoro była zrobiono tak jak zek to troche wyzyj napisoł. Z takimi sopkami ji gwiozdami śli kolyndnicy łod chałpy do chałpy. Śli po dwok abo trzek, winsowali ji śpiywali kolyndy. Cy nazbiyrali co? Roźnie ta bywało, bo ludzista ta grajcarow za duzo ni mieli, no ji nie kozdy ta był chyntny do dawanio. Tak se zbocujym, jak jednego roku z jednym bratajcym zrobili my gwiozde ji pośli my po chałpak kolyndowaj. Walnie nom ta sło, jino w jednej chałpie to my wyśpiywali wszystki kolyndy jaki my łumieli a nic nom nie dali. No ji do dzisioj nie wiym, cy my to marnie śpiywali, cy ta moze byli kapke przygłusi.
Na Starym roku, to jes łod Świont do Nowego Roku, to trzeja było tak robić zeby wszyćko co sie do zrobić w starym roku nie przesło na nowy, bo jinacyj to by sie ciongnyło cały rok. Jak by nawet chałpy nie posprzontać na starym roku, to cały przysły rok była by nie posprzontano. Abo jak by sie kto z kim wadził abo nie
dej Boze sondził na starym roku ji sie nie pogodził, to ta jus było pewne, ze na przysły rok nie bydzie lepij.
Bez to sie moze ludziska tak wadzowali ze sobom ji sondzili ło gupiom miedze, casym bez całe zycie. Nale jak sie kto zapar, to nie było na to rady.
W som dziyj starego roku, to chodziły
dziady, abo przebiyrajcy, bo nazywali jik tak ji tak. Tyk to jus była cało horma, bo musiały tam byś: janioł, deboł, zyd, kominiorz, wojok, smacidula, cygonka, konie, niedźwiydź, pastyrze z batami ji kto ta jesce. Zawse jim ta tez ktosik groł na harmuniji abo tez na skrzypkak. Ci to jus ta wydziwiali a wydziwiali, wszystko bez to, ze stary rok sie kojcy ji to dziadostwo musi sie wyhoceć co by nie przesło na nowy rok.
Bolow sylwestrowych, to ta kiejsik na wsi nie bywało, najwyzyj zabawa co jom robili strazocy. Na tej zabawie, to zaś cynsto sie bijali Ciyncinianie z Wieprzanami, ktorzy jaz tu chodzili na zabawy, bo to była jedna gmina ji jedna parafia. W stary rok wiecor, to my śli do kościoła, zeby podziynkować Panu Bogu za wszyćko ji tez piyknie Go pytać zeby mioł wszyćkik w łopiece przy nowym lecie. W Nowy Rok, to juz sie chodziło po „nowym lecie”. Nale ło tym, to jak Pon Bocek dadzom dozyć, napisym za rok. Miyjcie sie ta zdrowo ji łostojcie z Panym Bogiym.
Dziękujemy Panu Stanisławowi Ficoniowi za pracę włożoną w przygotowanie tekstów świąteczno - noworocznych i podzielenie się nimi z redakcją i czytelnikami portalu.
Mamy nadzieję, że w przyszłości na portalu pojawi się jeszcze wiele tekstów dziadka Stasia z cyklu "Jak to drzewij bywało".